راهنمای ایمنی جرثقیل و باربرداری با SWL و استانداردها

ایمنی در عملیات باربرداری با جرثقیل، نه تنها تضمین سلامت کارکنان و جلوگیری از حوادث است، بلکه از آسیب‌های مالی و توقف پروژه‌ها نیز جلوگیری می‌کند. رعایت استانداردها، محاسبات دقیق SWL، آزمون‌های فنی و آموزش اپراتورها از مهم‌ترین اصولی است که هر مهندس و بازرس باید به آن مسلط باشد. در این صفحه، نکات حیاتی و مقررات فنی مربوط به ایمنی جرثقیل، شامل قلاب‌ها، سیم‌بکسل‌ها، زنجیرها، تاندم لیفتینگ و محاسبات جریان باد، به صورت جامع و کاربردی ارائه شده است تا عملیات باربرداری ایمن و استاندارد انجام شود.

• زنجیرهای مخصوص بستن و یا بلند کردن بار باید از جنس آهن چکش خوار یا فولاد باشد.
• حلقه‌های شکسته شده زنجیر نباید به هیچ وجه بوسیله‌ی پیچ، میخ، پرچ و یا سیم به یکدیگر متصل شده باشد.
• حداکثر میزان کشش زنجیر بایستی از ۷ ۰/۰درصد فراتر نرود.
• زنجیرهایی که کار با آنها زیاد باشد باید هر شش ماه یکبار، و زنجیرهایی که کار با آنها کمتر است هر یک سال مورد آزمایش قرار گیرند.

صرفاً‌ افرادی مجاز به اپراتوری و کار با جرثقیل هستند که مطابق با دستورالعمل‌های سازمان استاندارد ایران و اداره کار با دریافت گواهینامه اپراتوری جرثقیل مجاز شناخته شده‌اند. این افراد علاوه بر دریافت گواهینامه بایستی از سوی کارفرما دارای حکم رسمی بوده و حداقل ۱۸ سال سن داشته باشند. برای دریافت اطلاعات بیشتر به صفحه گواهینامه اپراتوری تاورکرین این شرکت مراجعه فرمایید.

• بر اساس استاندارد ISO4302 ، حداکثر سرعت مجاز باد برای جرثقیل متحرک در حین عملیات باربرداری،14m/s یا 50km/h است.
• بر اساس استاندارد AS1418.۴، حداکثر سرعت مجاز باد برای جرثقیل های برجی (تاورکرین) در حین عملیات باربرداری، 20m/s یا 72km/h است.
• بر اساس استاندارد ISIRI10058 استاندارد ملی ایران ،سرعت و فشار مجاز باد در عملیات لیفتینگ به شرح زیر می باشد.

معمولاً‌ برای به دست آوردن SWL از دو روش زیر استفاده می‌شود:

تمامی تجهیزات بالابری وبار برداری بایستی قبل از کار توسط بازرس فنی بررسی شوند تا مشخص شود که هر دستگاه یا قطعه حداکثر چه میزان بار ایمن را میتواند جابجا نماید .

در روش باربرداری به صورت معمولی، یک نفر بعنوان مسئول در نظر گرفته شده تا عملیات باربرداری را کنترل نماید. این فرد باید وسایل و ابزار کار و تجهیزات مناسب را انتخاب کرده و آنها را قبل از شروع باربرداری بازدید و کنترل نماید. هم چنین می بایست شرایط ناایمن را شناسایی کرده و در صورت بروز شرایط ناایمن کار را متوقف نماید. یکی از مهمترین وظایف این فرد تعیین وزن باری است که نیاز به جابجایی دارد. تعیین وزن بار پیش از عملیات باربرداری یکی از مهمترین عوامل پیشگیری از بروز حادثه در عملیات جابجایی بار است.

تعیین وزن بار از ۴ روش مختلف انجام می‌پذیرد:

• مشاهده وزن بار که روی جعبه یا خود بار توسط سازنده نوشته شده است. در این روش حتما توجه داشته باشید که وزن نوشته شده، وزن خالص بار (وزن حقیقی بار بدون احتساب وزن بسته بندی) است یا  وزن ناخالص ( وزن بار به همراه تجهیزات و متعلقات و بسته بندی).
• مراجعه به اسناد و برگه های بار، که توسط سازنده ارائه می شود جهت بدست آوردن وزن بار.
• تعیین وزن با کمک باسکول زمانی که بار روی کفی تریلی یا کامیون است.
• بدست آوردن وزن بار بصورت تخمینی با استفاده از جداول وزنی مواد.

• از خم کردن کابل به طور معکوس خودداری شود.
• نباید با سیم بکسل باری بیش از نسبت ۱.۵ برابرآستانه ی شکستنش برداشت.
• روغنکاری و گریس‌کاری منظم کابل‌ها به منظور جلوگیری از زنگ‌زدگی و ساییدگی انجام پذیرد.
• قرقره و صفحه‌ی گردنده باید تا حد ممکن بزرگ باشد.

برای مطالعه بیشتر ایمنی سیم بکسل را کلیک کنید.

موارد ایمنی هنگام کار با دو جرثقیل یا به اصطلاح عملیات تاندم لیفتینگ به شرح زیر است:

• کنترل کل عملیات توسط سرپرست متخصص.
• بکارگیری ریگر باتجربه.
• ارزیابی دقیق تمامی مراحل کار توسط سرپرست و اپراتور و ریگر.
• مشخص شدن میزان دقیق باری که هر جرثقیل باید بلند کند.
• استفاده از جرثقیل های مشابه تا حد امکان.
• جرثقیل ها حتما می بایست مجهز به نشانگر وزن بار Load Indicator باشند.

در روش جابجایی بار توسط چند جرثقیل محاسبه سهم بار هر جرثقیل بر اساس شرایط قرارگیری هر دستگاه و نوع و حجم بار و موارد متعدد دیگر، سهم بار هر جرثقیل در عملیات باربرداری با دو چرثقیل باید با تقریب نسبتاً خوبی محاسبه شود. برای انجام این محاسبات توجه به موارد زیر ضروری است:

• حداقل ظرفیت لازم برای هر جرثقیل هنگام کار با دو جرثقیل ۲۰ درصد بیشتر از سهم محاسبه شده ی بار در نظر گرفته می‌شود.
• حداقل ظرفیت لازم برای هر جرثقیل هنگام کار با سه جرثقیل ۳۳ درصد بیشتر ازسهم محاسبه شده ی بار در نظر گرفته می‌شود.
• حداقل ظرفیت لازم برای هر جرثقیل هنگام کار با چهار جرثقیل ۵۰ درصد بیشتر از سهم محاسبه شده ی بار در نظر گرفته می‌شود.